Διαγνωστική προσέγγιση διαταραχών ισορροπίας :
✓ Βιντεονυσταγμογραφία
Τα μάτια είναι το παράθυρο για τον λαβύρινθο. Παρακολουθώντας τις οφθαλμικές κινήσεις μπορούμε να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα για την λειτουργική απόδοση των λαβυρίνθων καθώς και τις μεταβολές που συμβαίνουν κατά την διάρκεια των κινήσεων του κεφαλιού. Η βιντεοκαταγραφή υψηλής ανάλυσης επιτρέπει τη λεπτομερή καταγραφή και επανεξέταση των οφθαλμικών κινήσεων, ακόμη και όταν αυτές είναι ταχείες ή μικρού εύρους. Ο εξεταζόμενος φορά μια μάσκα-γυαλιά και εκτελεί διάφορα παραγγέλματα πχ στροφή κεφαλής, ξάπλωμα, αλλαγή θέσης βλέμματος. Τα βίντεο συλλέγονται στον υπολογιστή και με ειδικό λογισμικό γίνεται ανάλυση κίνησης. Η καταγραφή των οφθαλμικών κινήσεων παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη λειτουργία του αιθουσαίου και του οφθαλμοκινητικού συστήματος. Τα ευρήματα συνεκτιμώνται με το ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις υπόλοιπες αιθουσαίες δοκιμασίες.
Η βιντεονυσταγμογραφία μπορεί να ζητηθεί ως μέρος εξειδικευμένου αιθουσαίου ελέγχου για ιατρικές γνωματεύσεις, επιτροπές ή συγκεκριμένες επαγγελματικές απαιτήσεις, ανάλογα με το εκάστοτε αίτημα.
✓ vHIT
Το vHIT είναι μια σύγχρονη, γρήγορη και μη επεμβατική εξέταση του αιθουσο-οφθαλμικού αντανακλαστικού, η οποία αξιολογεί τη λειτουργία των έξι ημικύκλιων σωλήνων σε υψηλές συχνότητες κίνησης της κεφαλής. Αξιολογεί ποσοτικά τη αποτελεσματικότητα του αιθουσο-οφθαλμικού αντανακλαστικού (VOR). Αυτό το αντανακλαστικό συνδέει τα μάτια και το λαβύρινθο και μας δίνει την ικανότητα να κινούμαστε και να μην αισθανόμαστε τον κόσμο να κουνιέται συνεχώς. Θυμηθείτε πως είναι να βλέπετε ένα βίντεο, που η κάμερα δεν είναι σταθερή. Πόσο κουραστικό είναι αυτό? Το vHIT μετρά το κέρδος του αιθουσο-οφθαλμικού αντανακλαστικού για κάθε ημικύκλιο σωλήνα και καταγράφει τυχόν διορθωτικές σακκαδικές κινήσεις. Τα ευρήματα βοηθούν στην αναγνώριση περιφερικής αιθουσαίας υπολειτουργίας και πιθανής ασυμμετρίας μεταξύ των δύο πλευρών. Η επανάληψη της εξέτασης μπορεί να βοηθήσει στην παρακολούθηση ορισμένων παραμέτρων του VOR και των διορθωτικών σακκαδικών κινήσεων. Τα αποτελέσματα συνεκτιμώνται με τα συμπτώματα και τις λειτουργικές δοκιμασίες ισορροπίας. Το τεστ είναι ασφαλές και εύκολα ανεκτό από τον ασθενή και μπορεί να γίνει ακόμα και σε παιδιά.
✓ Προσδιορισμός υποκειμενικής καθέτου
Η υποκειμενική οπτική κάθετος αξιολογεί την αντίληψη της κατακόρυφης κατεύθυνσης και παρέχει πληροφορίες για τη λειτουργία του ωτολιθικού συστήματος και των κεντρικών αιθουσαίων οδών.
✓ Θερμικά τεστ
Είναι από τις πρώτες εξετάσεις που γίνονται για τον λαβύρινθο. Έχει εφαρμογή στις μέρες για διάγνωση τις ταλαντοψίας και την νόσου Meniere. Στην εξέταση αυτή ερεθίζουμε θερμικά τον λαβύρινθο και μετράμε την ανταπόκρισή του.
✓ Ισορροπομετρία
Είναι μια σύγχρονη εξέταση που μας δίνει πληροφορίες για την λειτουργία των υποσυστημάτων που συμμετέχουν στην εξασφάλιση της ισορροπίας. Αυτά είναι ο λαβύρινθος και τα κέντρα ισορροπίας στο στέλεχος, η παρεγκεφαλίδα και το ΚΝΣ γενικότερα, η σωματοαισθητικότητα και τέλος η όραση. Τα διαγνωστικά τεστ που γίνονται είναι πάρα πολλά. Η ισορροπομετρία συμβάλλει στην αντικειμενική αξιολόγηση της στάσης και της ισορροπίας. Σε συνδυασμό με το ιστορικό και τις λειτουργικές δοκιμασίες, μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση του κινδύνου πτώσης. Τέλος η πλατφόρμα ισορροπίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επανεκπαίδευση της ισορροπίας μέσα από μια σειρά ασκήσεων που εκτελεί ο ασθενής.
✓ Αιθουσαία Μυογενή Προκλητά Δυναμικά
Αποτελούν μία σχετικά νέα εφαρμογή στη διαγνωστική προσέγγιση των ασθενών με διαταραχές του αιθουσαίου συστήματος, που επιτρέπει την εκτίμηση της λειτουργικής ακεραιότητας των ωτολιθοφόρων οργάνων (σφαιρικό και ελλειπτικό κυστίδιο), καθώς και των κλάδων του αιθουσαίου νεύρου. Στηρίζονται στην καταγραφή και ανάλυση της ηλεκτρομυϊκής δραστηριότητας που προκαλείται σε συγκεκριμένους μυς, μετά από διέγερση του αιθουσαίου συστήματος με δυνατούς ήχους, οι οποίοι οδηγούν στην ενεργοποίηση συγκεκριμένων αντανακλαστικών. Στο νευροωτολογικό εργαστήριό μας εξετάζουμε και τους δύο τύπους VEMP. Τα cVEMP αξιολογούν κυρίως τη σακκουλο-αυχενική αντανακλαστική οδό και τον κάτω κλάδο του αιθουσαίου νεύρου, ενώ τα oVEMP αντανακλούν κυρίως την ουτριλο-οφθαλμική οδό και τον άνω κλάδο του αιθουσαίου νεύρου.
Πως γίνεται η εξέταση;
Ο ασθενής είναι ξαπλωμένος σε καρέκλα ή κρεβάτι. Τοποθετούνται αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια όπως στο καρδιογράφημα σε προκαθορισμένα σημεία ανάλογα το τεστ πχ μέτωπο, πλάγιο μέρος τραχήλου και μετά χορηγείται μέσω ενδοωτιαίου ακουστικού το κατάλληλο ηχητικό ερέθισμα.. Με αυτό τον τρόπο ερεθίσουμε τα κυστίδια του λαβυρίνθου και βλέπουμε αν υπάρχει κάποια βλάβη στη λειτουργία τους. Το μόνο που πρέπει να κάνει ο εξεταζόμενος είναι να κρατήσει το κεφάλι του σηκωμένο για 30-40 sec ή να κοιτάξει σε ένα συγκεκριμένο σημείο που θα του υποδειχθεί για 1 λεπτό ανάλογα με το τεστ που κάνει. Η συνολική διάρκεια δεν ξεπερνά τα 10λεπτά μαζί με την προετοιμασία. Η εξέταση είναι μη επεμβατική και συνήθως καλά ανεκτή. Τα ηχητικά ερεθίσματα και η απαιτούμενη μυϊκή σύσπαση μπορεί να προκαλέσουν παροδική ενόχληση ή κόπωση σε ορισμένους εξεταζόμενους.
✓ Οφθαλμοκινητικότητα ( oculomotor tests )
Είναι μια σειρά από τεστ όπου βλέπουμε και καταγράφουμε τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα μάτια παρακολουθώντας διάφορους στόχους. Οι εξετάσεις αυτές μας δείχνουν πως επιτελούνται σύνθετες νευρολογικές λειτουργίες και την επίδραση των λαβυρίνθων σε αυτές. Οι οφθαλμοκινητικές δοκιμασίες μπορούν να αναδείξουν πρότυπα συμβατά με κεντρική οφθαλμοκινητική ή νευρολογική δυσλειτουργία. Τα ευρήματα αξιολογούνται σε συνδυασμό με την κλινική εξέταση και, όταν απαιτείται, με νευρολογικό ή απεικονιστικό έλεγχο.
Τα τεστ για την διαταραχή της ισορροπίας είναι πολυάριθμα και χρονοβόρα. στην πρώτη επίσκεψη γίνεται μια συνολική αξιολόγηση του προβλήματος και επιτελούνται τα τεστ 1ης γραμμής. Ανάλογα με την βαρύτητα και την πολυπλοκότητα του προβλήματος ενημερώνεστε για την αναγκαιότητα και άλλων συμπληρωματικών τεστ για τα οποία ορίζεται νέο ραντεβού. Αν έχετε παραπομπή από κάποιον συνάδελφο για κάποια συγκεκριμένη εξέταση θα πρέπει να ενημερώσετε όταν κλείσετε το ραντεβού σας. Αν η ζάλη ή ο ίλιγγος σας δεν είναι τόσο οξύς που να είναι η απαραίτητη η λήψη φαρμάκων είναι καλό τα κατασταλτικά του λαβυρίνθου με ΜΗΝ λαμβάνονται ένα 24ωρο πριν την εξέταση.